Kerajaan Larang Penjawat Awam Guna Waze, Rakyat Pula?

Kalau kita selalu memandu, tentu ramai sudah biasa menggunakan Waze. Nak tahu jalan sesak atau tidak, ada kemalangan di depan atau berapa minit lagi nak sampai, semuanya boleh dilihat melalui telefon.

Jadi apabila saya terbaca tajuk berita kerajaan mengarahkan penggunaan Waze dihentikan serta-merta, perkara pertama yang terlintas di fikiran ialah: Adakah semua rakyat Malaysia sudah tidak boleh menggunakan Waze?

Rupanya, ada perbezaan yang sangat penting antara arahan kepada penjawat awam dengan saranan kepada orang ramai. Kalau dibaca tajuk sahaja, kita mungkin tersalah faham.

Berita ini juga membuka satu persoalan lebih besar. Selama ini kita seronok menggunakan aplikasi percuma untuk memudahkan hidup, tetapi sejauh mana kita memahami maklumat peribadi yang dikumpulkan?

Apa sebenarnya arahan kerajaan mengenai Waze?

Menurut laporan Astro Awani yang memetik Sinar Harian pada 21 Oktober 2026, kerajaan mengarahkan semua anggota perkhidmatan awam berhenti menggunakan aplikasi navigasi Waze dengan serta-merta.

Arahan itu disampaikan oleh Ketua Setiausaha Negara, Tan Sri Shamsul Azri Abu Bakar, melalui surat rasmi bertarikh 20 Oktober 2026 kepada pihak pentadbiran kementerian, jabatan kerajaan dan agensi berkaitan.

Keputusan dibuat dalam Mesyuarat Jawatankuasa Keselamatan Siber Negara (JKSN) Bilangan 3 Tahun 2026, yang dipengerusikan Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim.

Ketua jabatan diminta memaklumkan keputusan kepada pegawai di bawah seliaan masing-masing dan memastikan pelaksanaannya. Perkara ini turut disahkan oleh Bernama dan RTM.

Adakah semua rakyat Malaysia turut dilarang guna Waze?

Setakat pengumuman yang disemak pada 21 Oktober 2026, larangan rasmi itu ditujukan kepada penjawat awam. Kerajaan tidak mengumumkan larangan undang-undang menyeluruh yang menjadikan penggunaan Waze oleh semua rakyat sebagai satu kesalahan.

Bagi orang ramai, Perdana Menteri menyarankan agar pengguna beralih kepada aplikasi navigasi tempatan, TuJu. Saranan ini dilaporkan oleh Astro Awani/Bernama pada 20 Oktober 2026 dan ditegaskan semula dalam laporan mengenai kenyataan Pejabat Perdana Menteri pada 21 Oktober.

Ini bermaksud kita perlu membezakan dua perkara:

• Penjawat awam: tertakluk kepada arahan berhenti menggunakan Waze berkuat kuasa serta-merta. Sebarang persoalan tentang pelaksanaan, termasuk pada peranti persendirian, wajar dirujuk kepada jabatan masing-masing atau Agensi Keselamatan Siber Negara (NACSA).
• Pengguna awam: digalakkan mempertimbangkan alternatif navigasi tempatan; pengumuman yang disemak tidak menyatakan semua rakyat dikenakan larangan wajib yang sama.

Jadi kalau ada orang bertanya, “Waze sudah diharamkan untuk semua orang ke?”, jawapannya tidak begitu berdasarkan skop arahan yang diumumkan.

Kenapa Waze menjadi isu keselamatan data?

Menurut kenyataan Perdana Menteri yang dilaporkan Bernama pada 21 Oktober, keputusan itu diambil atas kebimbangan terhadap keselamatan maklumat kerajaan dan data peribadi yang mungkin disalahgunakan.

Waze pada asalnya dibangunkan di Israel dan telah diambil alih oleh Google pada 2013. Namun, Dasar Privasi Waze, yang dikemas kini pada 8 Julai 2026, menyatakan bahawa Waze Mobile Ltd ialah pengawal data yang diperbadankan serta beroperasi di bawah undang-undang Israel.

Dasar itu juga menerangkan bahawa Waze boleh memproses maklumat seperti:

• Lokasi GPS dan sejarah laluan perjalanan;
• Tempat yang dicari, serta alamat rumah atau tempat kerja yang disimpan pengguna;
• Maklumat peranti, alamat IP dan masa penggunaan aplikasi;
• Maklumat lain yang dikongsi pengguna atau diperlukan bagi fungsi navigasi.

Bagi sesetengah pegawai yang menjalankan tugas sensitif, corak perjalanan boleh mendedahkan maklumat yang tidak sepatutnya diketahui pihak lain. Ini membantu kita memahami mengapa kerajaan mengambil pendekatan berhati-hati dalam sektor awam.

Namun, kebimbangan risiko tidak sama dengan bukti bahawa Waze sudah membocorkan maklumat kerajaan Malaysia. Laporan dan kenyataan yang disemak tidak memberikan bukti awam tentang kejadian kebocoran khusus akibat penggunaan Waze dalam kes ini.

Apa itu TuJu, aplikasi navigasi tempatan yang disarankan?

TuJu ialah aplikasi navigasi yang dibangunkan melalui kerjasama Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) dan Prosignal Consortium Sdn Bhd. Menurut laman rasminya, kerjasama pembangunan aplikasi ini bermula pada 2022.

TuJu menyediakan fungsi peta dan navigasi, panduan arah perjalanan, serta maklumat berkaitan lebuh raya. Paparan di Google Play turut menyenaraikan ciri seperti panduan belokan demi belokan, makluman tol pada laluan dan carian suara.

Pembaca boleh mendapatkan maklumat melalui laman rasmi TuJu dan halaman TuJu di Google Play.

Walaupun ia aplikasi tempatan, pengguna tetap wajar membaca dasar privasi dan menyemak kebenaran akses. Maklumat di Google Play menunjukkan TuJu juga boleh mengumpul data seperti lokasi serta berkongsi kategori data tertentu dengan pihak ketiga. Asal negara sesebuah aplikasi sahaja tidak mencukupi untuk membuktikan ia bebas risiko.

Kenapa data lokasi begitu berharga?

Bayangkan kita keluar rumah pada waktu hampir sama setiap pagi, singgah di tempat kerja, kemudian pulang melalui laluan yang sama. Bagi manusia, itu rutin biasa. Tetapi apabila direkodkan berulang kali, corak tersebut boleh mendedahkan lokasi kediaman, waktu perjalanan dan tempat yang kerap dikunjungi.

Apabila melibatkan penjawat awam atau organisasi yang mengendalikan urusan sensitif, maklumat pergerakan tertentu mungkin mempunyai implikasi keselamatan lebih besar.

Saya rasa inilah pengajaran penting di sebalik berita Waze. Aplikasi percuma bukan bermaksud tiada pertukaran nilai. Kita mendapat kemudahan, sementara sesetengah data diperlukan untuk menyediakan fungsi aplikasi tersebut.

Ini tidak bermaksud semua aplikasi navigasi berbahaya. Ia bermaksud kita perlu memahami bagaimana data dikumpulkan, disimpan, diproses dan dilindungi.

5 langkah mudah menjaga privasi apabila guna aplikasi navigasi

1. Semak akses lokasi. Berikan kebenaran lokasi hanya ketika aplikasi digunakan jika fungsi yang diperlukan membenarkannya.
2. Periksa sejarah lokasi dan laluan. Semak sama ada aplikasi membenarkan sejarah tertentu dipadamkan atau tetapan penyimpanan diubah.
3. Jangan kongsi lokasi sensitif tanpa perlu. Elakkan berkongsi tangkap layar peta yang mendedahkan rumah atau perjalanan kerja yang sensitif.
4. Gunakan aplikasi daripada sumber rasmi. Elakkan fail pemasangan daripada pautan tidak dikenali atau sumber yang meragukan.
5. Patuhi polisi organisasi. Jika bekerja dalam jabatan kerajaan atau organisasi yang mengurus maklumat sulit, utamakan arahan keselamatan ICT yang berkuat kuasa.

Bagi pemilik bisnes digital, isu privasi ini juga sangat relevan. Sebelum ini saya ada berkongsi tentang gangguan Google Cloud yang menjejaskan bank UK. Walaupun kesnya berbeza, kedua-duanya mengingatkan kita bahawa kepercayaan terhadap sistem digital mesti disokong oleh pengurusan risiko yang serius.

Soalan lazim tentang larangan Waze di Malaysia

Adakah Waze dilarang di Malaysia pada 21 Oktober 2026?

Kerajaan mengarahkan semua penjawat awam menghentikan penggunaan Waze serta-merta. Pengumuman yang disemak tidak menunjukkan larangan undang-undang menyeluruh terhadap semua pengguna awam.

Kenapa kerajaan mengarahkan penjawat awam berhenti guna Waze?

Keputusan JKSN dibuat atas pertimbangan keselamatan siber, perlindungan maklumat kerajaan serta kebimbangan berkaitan pengendalian data pengguna oleh Waze Mobile Ltd di bawah undang-undang Israel.

Adakah Waze masih dimiliki Google?

Ya. Google memperoleh Waze pada 2013. Dasar privasi Waze bagaimanapun menyatakan Waze Mobile Ltd sebagai pengawal data yang diperbadankan dan beroperasi di bawah undang-undang Israel.

Apakah aplikasi alternatif kepada Waze yang disarankan kerajaan?

Kerajaan menggalakkan penggunaan TuJu, aplikasi navigasi yang dibangunkan melalui kerjasama LLM dan Prosignal Consortium Sdn Bhd.

Adakah penggunaan Waze terbukti menyebabkan data rakyat bocor?

Tiada bukti khusus mengenai kebocoran data rakyat Malaysia akibat Waze yang didedahkan dalam sumber pengumuman yang disemak. Keputusan tersebut dijelaskan sebagai langkah perlindungan dan pengurangan risiko.

Penutup: Kemudahan digital perlu seiring keselamatan

Saya faham kenapa ramai suka menggunakan Waze. Aplikasi itu memudahkan perjalanan, menjimatkan masa dan memberi maklumat trafik yang sangat membantu.

Tetapi berita ini membuatkan kita melihat teknologi dari sudut yang lebih luas. Di sebalik satu aplikasi yang kelihatan mudah, ada persoalan tentang privasi, keselamatan, pemilikan data dan kedaulatan digital negara.

Teknologi yang baik bukan sekadar memudahkan perjalanan kita, tetapi juga perlu menjaga maklumat yang kita tinggalkan sepanjang perjalanan itu.

Mungkin inilah masa untuk kita lebih peka tentang aplikasi yang digunakan setiap hari. Bukan sekadar bertanya, “Aplikasi mana paling cepat tunjuk jalan?”, tetapi juga, “Aplikasi mana yang kita faham cara ia menjaga data?”

Awak pula macam mana? Kalau perlu beralih daripada Waze, sanggup cuba aplikasi TuJu?

Kredit sumber dan rujukan

• Astro Awani / Sinar Harian, Kerajaan arah henti guna aplikasi Waze serta-merta, 21 Oktober 2026.
• Bernama, Anggota Perkhidmatan Awam Dilarang Guna Waze Serta-merta, 21 Oktober 2026.
• Bernama, Kerajaan Arah Penjawat Awam Henti Guna Aplikasi Navigasi Waze Milik Israel, 21 Oktober 2026.
• Astro Awani / Bernama, Kerajaan galak rakyat guna aplikasi navigasi TuJu, ganti Waze, 20 Oktober 2026.
• Waze, Dasar Privasi rasmi, dikemas kini 8 Julai 2026.
• TuJu, laman rasmi aplikasi navigasi tempatan.

Nota editorial: Artikel ini merujuk pengumuman dan kenyataan tersedia pada 21 Oktober 2026. Maklumat pelaksanaan boleh berubah melalui arahan rasmi agensi berkaitan.

The post %%post_url%% first appeared on Denaihati.

from Denaihati https://ift.tt/rczoVXS
via Denaihati.com

Barang Murah Online: Pengguna Salah, Peniaga Tertekan?

Pernah tak kita buka aplikasi membeli-belah, nampak satu barang berharga RM19.90, kemudian terjumpa barang hampir sama di kedai lain pada harga RM35?

Dalam keadaan kos sara hidup yang menekan, tentu ramai akan memilih yang lebih murah. Bukan sebab kita tidak menyokong peniaga tempatan, tetapi kerana setiap ringgit yang dibelanjakan datang daripada usaha mencari rezeki.

Namun, cuba lihat dari sudut peniaga kecil pula. Mereka perlu membayar sewa, gaji pekerja, kos penghantaran, pembungkusan, iklan dan caj platform. Apabila berdepan penjual besar dari luar negara yang menawarkan harga sangat rendah, bagaimana mereka hendak bersaing?

Inilah dilema yang menarik perhatian saya dalam berita 21 Oktober 2026. Adakah pengguna bersalah kerana memilih barangan murah, atau peniaga tempatan sebenarnya memerlukan persaingan yang lebih adil?

Pengguna tidak patut dipersalahkan kerana mahu berjimat

Menurut laporan The Star oleh Stephanie Lee pada 21 Oktober 2026, Pengerusi Yayasan Pengguna Negara Malaysia cawangan Sabah, David Chan, menegaskan pengguna berhak memilih produk atau perkhidmatan yang menawarkan harga lebih rendah dan nilai yang lebih baik.

Beliau mengingatkan bahawa perbelanjaan rakyat datang daripada penat lelah bekerja. Apabila kos kehidupan meningkat, pengguna secara semula jadi membandingkan harga sebelum membeli.

Dalam masa sama, beliau berkata sokongan kepada perniagaan tempatan penting, tetapi pengguna tidak wajar diminta membayar lebih hanya kerana sesuatu produk dijual oleh peniaga tempatan. Peniaga juga perlu bersaing dari segi harga, kualiti dan layanan pelanggan.

Saya rasa ada benarnya. Keputusan membeli ialah sebahagian daripada cara keluarga mengurus kewangan. Jika dua produk hampir sama dan salah satunya lebih murah, pembeli tentu berhak menilai mana lebih berbaloi.

Kenapa peniaga tempatan sukar melawan harga luar negara?

Hakikatnya, tidak semua peniaga mempunyai struktur kos yang sama. Syarikat besar mungkin boleh membeli stok dengan kuantiti tinggi, memperoleh kos pengeluaran lebih rendah dan menggunakan sistem logistik yang lebih cekap.

Peniaga kecil tempatan pula mungkin hanya mempunyai modal terhad. Ada yang menyimpan stok sendiri, memberi khidmat pelanggan selepas jualan dan perlu mematuhi pelbagai keperluan operasi di Malaysia.

Perlu juga dibezakan bahawa platform e-dagang antarabangsa tidak semestinya hanya mempunyai penjual luar negara. Pada platform yang sama, boleh ada penjual tempatan, pengimport tempatan dan penjual rentas sempadan. Jadi jangan terus menganggap semua barang murah datang dari luar atau semua penjual di platform asing tidak menyumbang kepada ekonomi tempatan.

Menurut Kajian Pasaran E-Dagang Suruhanjaya Persaingan Malaysia (MyCC) yang diterbitkan pada Februari 2026, isu persaingan bukan terhad kepada harga barang. Kajian turut meneliti struktur komisen, terma perniagaan, mekanisme harga, kawalan data dan amalan platform yang boleh menjejaskan persaingan.

Maknanya, kita perlu melihat keseluruhan ekosistem. Bukan mudah untuk menyuruh peniaga kecil menurunkan harga jika kos dan aturan permainan berbeza.

Murah ketika checkout, belum tentu murah keseluruhannya

Ada satu perkara yang saya selalu pesan kepada diri sendiri apabila membeli secara online. Jangan berhenti membandingkan pada harga yang tertera sahaja.

Contohnya, sebuah produk dijual RM20 daripada penjual rentas sempadan, manakala kedai tempatan menawarkan RM28. Angka ini hanya contoh untuk memudahkan pemahaman, bukan perbandingan harga pasaran sebenar.

Sebelum membeli, kita boleh menilai:

• Harga akhir: berapa jumlah selepas cukai yang berkenaan, penghantaran dan caj tambahan?
• Tempoh penghantaran: adakah barang diperlukan segera?
• Waranti dan pemulangan: mudahkah menukar barang jika rosak atau tidak menepati spesifikasi?
• Keselamatan: adakah produk mematuhi standard dan kelulusan yang berkaitan di Malaysia?
• Khidmat selepas jualan: bolehkah penjual dihubungi apabila timbul masalah?

Ada masa produk import tetap paling berbaloi. Ada masa membeli daripada penjual tempatan sebenarnya lebih menjimatkan apabila kita mengambil kira penghantaran, waranti dan kemudahan menyelesaikan masalah.

Malaysia sudah kenakan cukai 10% kepada barang import bernilai rendah

Isu persaingan ini bukan perkara baharu. Kerajaan telah melaksanakan Cukai Jualan Barang Bernilai Rendah atau Low Value Goods (LVG) pada kadar 10% bermula 1 Januari 2024.

Menurut kenyataan rasmi Kementerian Kewangan dan FAQ Jabatan Kastam Diraja Malaysia, cukai ini melibatkan barangan import bernilai RM500 atau kurang yang dijual secara dalam talian dan dihantar masuk ke Malaysia, tertakluk kepada skop dan pengecualian undang-undang.

Matlamatnya adalah untuk mengurangkan jurang layanan cukai yang sebelum ini boleh memberikan kelebihan kepada barang import tertentu berbanding perniagaan tempatan.

Namun, jangan salah anggap bahawa semua barang daripada luar negara secara automatik mempunyai cukai yang sama dalam semua keadaan. Kategori produk, nilai barangan, status penjual dan peraturan cukai lain masih perlu diambil kira.

Rang Undang-Undang E-Dagang 2027: apa yang dirancang?

Dalam perkembangan berkaitan, kerajaan sedang menyediakan Rang Undang-Undang E-Dagang untuk memperkukuh peraturan transaksi dalam talian serta tanggungjawab pengendali platform.

Menurut laporan Bernama pada 18 Oktober 2026, Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup, Dr Fuziah Salleh, menyatakan rang undang-undang itu dirancang dibentangkan pada persidangan pertama Parlimen tahun 2027.

Antara perkara yang turut dipertimbangkan ialah cadangan pelesenan pengendali platform e-dagang, termasuk platform dari luar negara yang menawarkan perkhidmatan kepada pengguna Malaysia. Semua ini masih pada peringkat cadangan dan penggubalan, bukannya undang-undang baharu yang sudah berkuat kuasa.

Bagi saya, peraturan yang baik perlu melindungi keselamatan pembeli, memberi peluang adil kepada peniaga serta memastikan platform bertanggungjawab. Perlindungan peniaga tidak sepatutnya bermaksud pengguna kehilangan hak membuat pilihan.

5 cara peniaga tempatan bersaing tanpa perang harga

Kalau kita berniaga, ada satu hakikat yang perlu diterima. Pelanggan boleh membandingkan harga dalam beberapa saat sahaja. Kita mungkin tidak mampu menjadi penjual paling murah, tetapi kita masih boleh menjadi penjual yang paling dipercayai.

1. Tonjolkan nilai yang jelas. Nyatakan apa yang pembeli dapat selain produk: waranti, pemasangan, konsultasi, pembungkusan selamat atau sokongan selepas jualan.
2. Tunjukkan bukti sebenar. Gunakan foto produk sendiri, video demonstrasi dan maklum balas pelanggan yang sahih. Elakkan testimoni palsu.
3. Jadikan pembelian mudah. Terangkan harga keseluruhan, tempoh penghantaran, kaedah pembayaran dan polisi pemulangan tanpa menyembunyikan syarat.
4. Kawal kos, bukan sekadar potong margin. Semak pembekal, stok yang perlahan bergerak, caj platform serta belanja iklan. Harga rendah yang menyebabkan kerugian tidak boleh bertahan lama.
5. Bina hubungan dengan pelanggan. Jawab pertanyaan dengan baik, tepati janji dan selesaikan masalah selepas pembelian. Pelanggan setia boleh menjadi kelebihan yang sukar ditiru.

Ini mengingatkan saya kepada perkongsian DenaiHati tentang mindset usahawan untuk bisnes terus berkembang. Dalam pasaran yang semakin sengit, cara kita menyelesaikan masalah pelanggan menjadi sangat penting.

Bagaimana pengguna boleh membuat pilihan yang lebih bijak?

Bagi pembeli, jangan rasa bersalah hanya kerana mahu berjimat. Tetapi jangan juga terlalu mengejar harga murah sehingga terlepas pandang keselamatan dan kualiti.

Bandingkan produk yang benar-benar setara, baca syarat waranti dan semak identiti penjual. Jika ada kemampuan dan nilainya berbaloi, membeli daripada perniagaan tempatan boleh membantu pekerjaan serta ekosistem ekonomi setempat.

Kita juga boleh rujuk artikel DenaiHati tentang mengapa harga barang masih terasa mahal walaupun inflasi lebih rendah. Tekanan kos sara hidup itulah antara sebab ramai keluarga lebih teliti membuat keputusan membeli.

Soalan lazim tentang barangan murah dan e-dagang

Salahkah membeli barang murah dari luar negara?

Tidak. Pengguna berhak membuat pilihan berdasarkan kemampuan, harga, kualiti dan keselamatan, selagi urus niaga mematuhi undang-undang berkaitan.

Kenapa barang di platform luar negara kadangkala lebih murah?

Antara kemungkinan ialah pengeluaran berskala besar, kos pembekal, strategi promosi dan rantaian logistik. Harga sahaja tidak membuktikan punca sebenar bagi sesuatu produk.

Adakah semua barang import bawah RM500 dikenakan cukai 10%?

Cukai jualan LVG 10% terpakai kepada barang yang memenuhi takrif, skop dan syarat peraturan LVG. Ada kategori dikecualikan daripada rejim LVG dan tertakluk pada peraturan lain. Semak FAQ Kastam untuk butiran.

Adakah undang-undang E-Dagang baharu sudah diluluskan?

Setakat 21 Oktober 2026, rancangan kerajaan adalah untuk membentangkan rang undang-undang itu pada 2027. Ia masih belum diluluskan sebagai undang-undang baharu.

Penutup: yang murah belum tentu salah, yang tempatan juga perlu dibela

Bagi saya, kita tidak perlu menjadikan pengguna dan peniaga tempatan sebagai dua pihak yang bermusuhan. Kedua-duanya sedang cuba meneruskan kehidupan. Seorang mahu mengurus duit keluarga sebaik mungkin. Seorang lagi mahu memastikan perniagaannya cukup untuk menyara pekerja dan keluarga.

Persaingan yang sihat sepatutnya memberi hak memilih kepada pembeli, peluang yang adil kepada peniaga dan tanggungjawab yang jelas kepada platform.

Dan mungkin soalan yang lebih penting bukan siapa patut dipersalahkan, tetapi bagaimana kita membina pasaran yang membolehkan pembeli mendapat nilai baik tanpa mematikan peluang usahawan tempatan.

Awak pula bagaimana? Kalau barang sama, satu RM20 dan satu RM35, apa yang akan buat awak sanggup memilih yang lebih mahal?

Rujukan dan kredit sumber

• The Star, Stephanie Lee, “Preserve fair competition, freedom of choice in regulating e-commerce, says consumer group” (21 Oktober 2026).
• Suruhanjaya Persaingan Malaysia (MyCC), Kajian Pasaran E-Dagang (10 Februari 2026).
• Kementerian Kewangan Malaysia, Cukai Jualan LVG (18 Disember 2023).
• Jabatan Kastam Diraja Malaysia, Soalan Lazim Cukai Barang Bernilai Rendah.
• Bernama, “E-commerce Bill To Be Tabled In First Parliament Meeting Next Year” (18 Oktober 2026).

Artikel ini disediakan berdasarkan sumber yang disemak sehingga 21 Oktober 2026. Contoh RM20 dan RM35 ialah ilustrasi, bukan sebut harga pasaran.

The post %%post_url%% first appeared on Denaihati.

from Denaihati https://ift.tt/eCrcU3k
via Denaihati.com

Dr Siti Hawa Raih PhD, Pengorbanan Ibu Menyentuh Hati

Ada kisah yang kita baca sekali lalu. Ada juga kisah yang membuatkan kita berhenti seketika, kemudian teringat wajah ibu dan ayah sendiri.

Hari ini saya tertarik dengan cerita Dr Siti Hawa Apandi, wanita berusia 37 tahun yang berjaya memperoleh Ijazah Doktor Falsafah (PhD) di Universiti Malaysia Pahang Al-Sultan Abdullah (UMPSA), walaupun hidup dengan penyakit genetik jarang jumpa, spinal muscular atrophy (SMA).

Tetapi yang paling menyentuh hati bukan hanya pencapaian akademiknya. Di sebalik perjalanan dari diploma hingga PhD itu, ada seorang ibu bernama Zaidah Tamjis yang setia menemani anaknya di kampus selama bertahun-tahun.

Kisah ini mengingatkan saya bahawa kejayaan besar sering dibina daripada usaha yang tidak dilihat oleh orang ramai.

Siapa Dr Siti Hawa Apandi?

Dr Siti Hawa dilahirkan di Batu Pahat, Johor, dan dibesarkan di Kuantan, Pahang. Sejak kecil, beliau mengalami kesukaran pergerakan akibat SMA, sejenis penyakit genetik yang menjejaskan saraf motor serta menyebabkan kelemahan otot secara beransur-ansur.

Menurut laporan Bernama bertarikh 20 Oktober 2026, keluarga beliau memastikan Siti Hawa dapat terus bersekolah. Ayahnya, Apandi A. Hadi, menghantar dan mendukung beliau masuk ke kelas sebelum pergi bekerja, kemudian datang mengambilnya semula.

Beliau mencapai keputusan cemerlang dalam SPM 2006 dan meneruskan pengajian Diploma Sains Komputer di UMPSA pada 2007. Dari situlah bermula perjalanan akademik yang akhirnya membawanya ke peringkat PhD.

Dari diploma hingga PhD, perjalanan hampir dua dekad

Berdasarkan rekod rasmi UMPSA, pencapaian akademik Dr Siti Hawa merangkumi:

• 2010: Diploma Sains Komputer, PNGK 3.79.
• 2013: Ijazah Sarjana Muda Sains Komputer (Kejuruteraan Perisian), PNGK 3.88.
• 2016: Sarjana Sains Komputer.
• 2025: Doktor Falsafah (PhD) daripada Fakulti Komputeran UMPSA.

Menariknya, penyelidikan PhD beliau berkaitan kecerdasan buatan (AI). Menurut temu bual Bernama, beliau menyerahkan tesis untuk pemeriksaan pada Mei 2025 dan berjaya mempertahankannya dalam sesi viva voce pada September tahun sama.

Pada waktu itu, kelemahan otot sudah menjejaskan suara beliau. Bayangkan cabaran mempertahankan hasil penyelidikan bertahun-tahun dalam keadaan suara semakin lemah. Namun, pencapaian akademik tersebut tetap hasil usaha dan kemampuan beliau sendiri.

Seorang ibu yang menjadi kekuatan di sebalik kejayaan

Inilah bahagian cerita yang paling lama bermain dalam fikiran saya.

Ibu beliau, Zaidah Tamjis, memilih untuk tinggal bersama Siti Hawa di kolej kediaman universiti. Sementara itu, suaminya menguruskan anak-anak lain di rumah. Pengaturan keluarga tersebut membolehkan Siti Hawa mengikuti pengajian sejak 2007 hingga 2025.

Sepanjang tempoh itu, Zaidah membantu anaknya dalam urusan harian seperti mandi, berpakaian dan makan. Beliau turut menemani Siti Hawa ke kuliah, menyalin nota serta merakam bahan pembelajaran yang diperlukan.

Dalam dewan peperiksaan, si ibu membantu perkara fizikal seperti menyelak kertas soalan, tetapi Siti Hawa tetap menjawab peperiksaan dengan usahanya sendiri, menurut pengakuan Zaidah kepada Bernama.

Saya terfikir, berapa banyak hari yang seorang ibu korbankan tanpa pernah mengira? Berapa banyak masa dan tenaga yang tidak dicatat dalam mana-mana sijil?

Dalam kejayaan Dr Siti Hawa, ada kecemerlangan seorang penyelidik. Dalam masa yang sama, ada kasih sayang seorang ibu yang tidak pernah berhenti memberi sokongan.

Ketika konvokesyen, ibu bapa menerima ijazah bagi pihaknya

Selepas berjaya mempertahankan tesis PhD, Dr Siti Hawa mengalami komplikasi pernafasan yang serius dan dimasukkan ke Unit Rawatan Rapi Hospital Tengku Ampuan Afzan, Kuantan, pada 2025.

Beliau tidak dapat menghadiri Majlis Konvokesyen Ke-20 UMPSA pada November 2025. Sebaliknya, ibu bapanya hadir menerima pengiktirafan bagi pihak beliau, termasuk Hadiah Kecemerlangan Inklusif Abdullah bin Ummi Maktum bagi kategori pascasiswazah.

Kemudian pada 6 Ogos 2026, UMPSA mengadakan majlis simbolik konvokesyen di rumah Dr Siti Hawa di Kuantan dan menyampaikan pengiktirafan Malaysia Book of Records (MBR).

Menurut laporan rasmi UMPSA pada 7 Ogos 2026, beliau diiktiraf sebagai individu pertama dengan SMA yang menamatkan pengajian tinggi secara berterusan dari diploma hingga PhD di universiti yang sama.

Pengiktirafan ini mempunyai skop khusus. Ia bukan dakwaan bahawa beliau satu-satunya individu dengan SMA yang pernah memperoleh PhD.

Kisah Siti Hawa juga cerita tentang pendidikan inklusif

Satu perkara yang kita tidak patut terlepas pandang ialah peranan guru, rakan-rakan dan universiti.

Semasa di sekolah, seorang guru membantu Siti Hawa membuat permohonan melanjutkan pengajian. Ketika di universiti pula, rakan-rakan membantu beliau mengakses kelas dan makmal yang sukar dimasuki dengan kerusi roda, malah ada yang meminjamkan komputer riba.

UMPSA kemudian memperkukuh kemudahan serta ekosistem pendidikan inklusif menerusi dasar dan inisiatif seperti DAMAi dan iNKLUSIF.

Pengajaran besarnya bukan sekadar meminta golongan OKU terus kuat. Masyarakat dan institusi juga bertanggungjawab menghapuskan halangan supaya bakat serta kemampuan mereka mendapat peluang yang adil.

Keazaman seseorang penting. Tetapi akses, sokongan dan kemudahan yang sesuai juga menentukan sejauh mana seseorang mampu mengembangkan potensinya.

Di sebalik segulung ijazah, ada kisah keluarga

Bila membaca kisah Dr Siti Hawa, saya teringat bahawa tidak semua pengorbanan ibu bapa dapat kita lihat dengan mata kasar.

Ada ibu yang menemani anak ke hospital. Ada ayah yang keluar mencari rezeki awal pagi. Ada ibu bapa yang mengubah seluruh rutin hidup supaya anak dapat belajar dan membina masa depan.

Mudah untuk kita mengucapkan tahniah apabila melihat seseorang berjaya. Tetapi sebelum sampai ke hari kejayaan itu, mungkin ada ribuan hari yang dipenuhi doa, kesabaran, kerja keras dan bantuan orang sekeliling.

Kalau masih berpeluang, luangkan masa mendengar kisah ibu bapa sendiri. Saya pernah berkongsi tentang perkara ini dalam artikel Simpan Cerita Ibu Bapa, Mulakan dengan Satu Soalan.

Soalan lazim tentang Dr Siti Hawa Apandi

Siapa Dr Siti Hawa Apandi?

Dr Siti Hawa Apandi ialah alumni UMPSA yang menghidap spinal muscular atrophy (SMA) dan berjaya memperoleh PhD dalam bidang berkaitan sains komputer pada 2025.

Apakah pengiktirafan Malaysia Book of Records yang diterimanya?

Beliau menerima pengiktirafan sebagai individu pertama dengan SMA yang menamatkan pengajian tinggi secara berterusan dari diploma hingga PhD di sebuah universiti yang sama.

Siapakah ibu Dr Siti Hawa Apandi?

Ibunya ialah Zaidah Tamjis, yang tinggal bersama beliau di kolej kediaman dan membantu keperluan harian serta pembelajaran sepanjang pengajiannya.

Bila Dr Siti Hawa memperoleh PhD?

Beliau berjaya mempertahankan tesis PhD pada September 2025. Pengiktirafan MBR diberikan pada 6 Ogos 2026.

Penutup: Ada kejayaan yang tidak lahir seorang diri

Alhamdulillah, kisah Dr Siti Hawa Apandi benar-benar memberi ruang untuk kita merenung erti usaha, kasih sayang dan peluang pendidikan.

Kita wajar meraikan beliau sebagai seorang ilmuwan yang berusaha keras, dan pada masa yang sama menghargai ibu bapa, guru, rakan serta warga universiti yang membantu sepanjang perjalanannya.

Di belakang kejayaan seorang anak mungkin ada ibu yang tidak pernah meminta namanya disebut. Namun, jasanya tetap menjadi sebahagian daripada cerita kejayaan itu.

Semoga kisah ini membuatkan kita lebih menghargai keluarga dan lebih bersungguh-sungguh membina masyarakat yang memberi peluang kepada semua.

Sumber rujukan

• Bernama, Dengan Ibu Jadi ‘Kaki dan Tangan’, Siti Hawa Buktikan SMA Tidak Halang Raih PhD, 20 Oktober 2026. Laporan oleh Muhammad Basir Roslan.
• Malay Mail, Mother helps carry Siti Hawa through demanding PhD journey, 21 Oktober 2026.
• UMPSA News, Alumni UMPSA Dr Siti Hawa ukir sejarah terima pengiktirafan Malaysia Book of Records, 7 Ogos 2026.
• UMPSA News, Dr Siti Hawa receives Abdullah bin Ummi Maktum Inclusive Excellence Award, November 2025.

The post %%post_url%% first appeared on Denaihati.

from Denaihati https://ift.tt/UfZlk2Q
via Denaihati.com

Google Cloud Tergendala: Bank UK Terjejas, Apa Pengajaran?

Pagi tadi, ramai pengguna di United Kingdom berdepan masalah yang mungkin nampak kecil pada mulanya. Mahu semak baki akaun bank, aplikasi sukar dibuka. Ada yang mahu membuat pembayaran, tetapi transaksi tidak berjaya.

Rupanya, masalah ini bukan semata-mata berpunca daripada aplikasi bank. Gangguan Google Cloud di London pada 20 Oktober 2026 menjejaskan pelbagai perkhidmatan digital, termasuk sebahagian perkhidmatan kewangan dan sistem awam.

Saya tertarik dengan berita ini kerana semakin banyak urusan hidup kita bergantung kepada sistem digital. Kita nampak satu aplikasi di skrin telefon, tetapi di belakangnya ada pusat data, rangkaian dan penyedia infrastruktur yang sangat besar.

Persoalannya, apa akan jadi jika infrastruktur yang ramai orang gunakan tiba-tiba terganggu?

Apa yang berlaku kepada Google Cloud di UK?

Menurut laporan Reuters bertarikh 20 Oktober 2026, gangguan pada operasi Google Cloud di London memberi kesan kepada laman web serta aplikasi beberapa bank, firma kewangan dan penyedia perkhidmatan lain.

Google Cloud merekodkan kejadian bermula sekitar 7.08 pagi waktu UK (2.08 petang waktu Malaysia) dan melibatkan wilayah perkhidmatan europe-west2, khususnya zon europe-west2-b di London. Waktu ini berdasarkan rekod mula insiden rasmi, 19 Oktober 2026 jam 11.08 malam PDT.

Dalam rekod rasmi Google Cloud Service Health, Google menjelaskan bahawa satu power event menyebabkan gangguan pada zon tersebut. Kejadian itu mengakibatkan sesetengah perkhidmatan tidak tersedia, ralat meningkat dan sambungan rangkaian menjadi tidak stabil.

Ini bukan bermaksud seluruh Google Cloud di seluruh dunia terhenti. Insiden yang disahkan berpusat di wilayah London, walaupun kesannya boleh dirasai oleh organisasi yang bergantung pada infrastruktur berkenaan.

Bank dan perkhidmatan mana yang terjejas?

Antara kesan yang dilaporkan termasuk:

• Revolut: beberapa perkhidmatan tidak tersedia atau berfungsi secara terhad, termasuk pembayaran kad dan pengeluaran ATM. Revolut memaklumkan wang serta data pelanggan kekal selamat.
• Halifax dan Lloyds: sesetengah pengguna mengalami masalah aplikasi atau perkhidmatan dalam talian. Lloyds menjelaskan aplikasinya secara umum masih beroperasi, walaupun beberapa fungsi mengalami gangguan.
• ING Jerman: melaporkan kesukaran untuk log masuk ke perbankan dalam talian dan aplikasi.
• Perkhidmatan lain: laporan pengguna turut menyebut gangguan pada HSBC, Rightmove, DPD dan Royal Mail, namun tidak semua organisasi mengesahkan punca masalah mereka secara langsung ketika laporan Reuters diterbitkan.

Selain urusan kewangan, The Guardian melaporkan bahawa gangguan pada sistem persidangan video mahkamah di England dan Wales turut menyebabkan kelewatan prosiding.

Bayangkan. Masalah yang bermula pada satu bahagian infrastruktur boleh memberi kesan kepada pelanggan bank, penghantaran barangan dan urusan mahkamah.

Apa punca gangguan dan adakah Google Cloud sudah pulih?

Dalam kemas kini rasmi Google Cloud pada 7.58 malam waktu Malaysia, 20 Oktober 2026, Google menyatakan insiden bekalan kuasa telah berjaya ditangani dan proses pemulihan perkhidmatan sedang berjalan.

Google mengutamakan pemulihan sistem sedia ada. Pada ketika itu, pelanggan tertentu masih mungkin belum boleh mencipta beban kerja baharu (new workloads). Pemulihan penuh sistem sedia ada dianggarkan selesai sekitar 9 malam waktu Malaysia, namun itu ialah sasaran sementara, bukan pengesahan bahawa semuanya sudah kembali normal.

Status terakhir yang dirujuk bagi artikel ini ialah pemulihan sedang berlangsung, belum disahkan pulih sepenuhnya. Pembaca boleh menyemak halaman status rasmi Google Cloud untuk perkembangan selepas waktu tersebut.

Pada masa yang sama, tiada bukti daripada laporan yang disemak bahawa insiden ini berpunca daripada serangan siber atau kebocoran data. Jangan menyamakan gangguan perkhidmatan dengan penggodaman.

Kenapa satu gangguan cloud boleh menjejaskan banyak bisnes?

Secara mudah, cloud computing membolehkan syarikat menjalankan aplikasi, menyimpan maklumat dan memproses transaksi menggunakan infrastruktur yang disediakan pihak lain.

Ia menjimatkan masa dan memudahkan perniagaan berkembang. Tidak semua syarikat perlu membina pusat data sendiri.

Namun ada risiko yang sering kita terlepas pandang. Bayangkan sebuah kedai online menggunakan satu penyedia cloud untuk aplikasi, pangkalan data dan proses pembayaran. Jika komponen penting itu terganggu, pelanggan mungkin tidak dapat membuka laman, membuat pesanan atau membayar, walaupun pemilik kedai tidak melakukan sebarang kesalahan.

Teknologi yang memudahkan operasi juga boleh menjadi titik pergantungan yang besar jika tiada perancangan kecemasan.

5 pengajaran untuk pemilik website dan bisnes digital

Bagi saya, ada beberapa perkara praktikal yang kita boleh belajar daripada insiden ini:

1. Kenal pasti sistem paling kritikal. Senaraikan hosting, pangkalan data, sistem pembayaran, e-mel dan aplikasi yang perlu berfungsi untuk bisnes terus beroperasi.
2. Sediakan pemantauan dan notifikasi. Gunakan alat pemeriksaan uptime serta status penyedia cloud supaya masalah dapat dikenal pasti lebih awal.
3. Rancang sandaran dan pemulihan. Backup hanya berguna jika benar-benar boleh dipulihkan. Uji prosedur pemulihan secara berkala.
4. Nilai pilihan berbilang zon atau wilayah. Untuk sistem yang benar-benar kritikal, arkitektur yang boleh berpindah ke lokasi lain mungkin sesuai, dengan mengambil kira kos dan kerumitan.
5. Ada saluran komunikasi alternatif. Jika laman atau sistem utama tidak berfungsi, pelanggan tetap perlu tahu status operasi melalui saluran lain yang tidak bergantung pada infrastruktur sama.

Tidak semua bisnes kecil mampu atau perlu menggunakan sistem berbilang cloud. Kadangkala langkah pertama yang lebih realistik ialah memastikan backup, pemantauan dan pelan komunikasi berfungsi dengan baik.

Apa kaitannya dengan perkembangan pusat data di Malaysia?

Menariknya, hari ini DenaiHati turut membincangkan unjuran permintaan elektrik pusat data Malaysia sehingga 8,391 MW menjelang 2030.

Apabila kita membina lebih banyak pusat data untuk menyokong AI dan ekonomi digital, isu yang perlu dinilai bukan sahaja kapasiti elektrik dan pelaburan. Ketahanan infrastruktur, pelan pemulihan dan pengurusan risiko juga penting.

Pembaca yang berminat boleh lihat juga perkongsian lama DenaiHati mengenai gangguan AWS dan risiko dunia digital. Kedua-dua insiden ini memberikan pengajaran yang hampir sama: menggunakan cloud tidak bermaksud sistem secara automatik kebal daripada gangguan.

Soalan lazim tentang gangguan Google Cloud

Adakah Google Cloud mengalami gangguan pada 20 Oktober 2026?

Ya. Google Cloud mengesahkan gangguan di wilayah London, europe-west2, khususnya zon europe-west2-b, yang bermula sekitar 6.08 pagi waktu UK.

Apakah punca gangguan Google Cloud di UK?

Menurut kemas kini rasmi Google, satu insiden berkaitan bekalan kuasa (power event) menyebabkan gangguan pada zon pusat data tersebut. Google kemudiannya memulakan proses pemulihan.

Adakah wang pelanggan Revolut hilang?

Tiada laporan yang disemak menunjukkan demikian. Revolut menyatakan wang dan data pelanggan kekal selamat, walaupun sebahagian fungsi aplikasinya terganggu.

Adakah semua aplikasi Google dan semua bank di UK terjejas?

Tidak. Gangguan utama tertumpu pada perkhidmatan Google Cloud di wilayah tertentu. Tahap kesan kepada bank dan organisasi berbeza, dan tidak semua laporan masalah pengguna telah disahkan berpunca daripada insiden yang sama.

Penutup: Kemajuan digital juga memerlukan persediaan

Alhamdulillah, teknologi cloud memang banyak membantu manusia. Bisnes kecil pun kini boleh menggunakan sistem yang suatu masa dahulu hanya mampu dimiliki syarikat besar.

Tetapi berita hari ini mengingatkan saya bahawa semakin canggih teknologi yang kita gunakan, semakin penting untuk kita memahami risiko di sebaliknya.

Bukan bermaksud kita perlu takut menggunakan cloud. Sebaliknya, kita perlu menggunakannya dengan lebih bijak, tahu apa yang perlu dilakukan apabila sistem gagal, dan tidak menganggap semuanya akan sentiasa berfungsi tanpa gangguan.

Kalau website atau aplikasi bisnes kita tidak boleh digunakan selama beberapa jam, adakah kita sudah mempunyai pelan alternatif?

Sumber rujukan

• Reuters, Google Cloud services down in UK; banks, public sector report issues (20 Oktober 2026).
• Google Cloud Service Health, rekod rasmi insiden europe-west2 (20 Oktober 2026).
• The Guardian, liputan langsung gangguan Google Cloud dan perkembangan pemulihan (20 Oktober 2026).

Nota editorial: Status insiden dalam artikel ini berdasarkan maklumat disemak sekitar 8 malam waktu Malaysia, 20 Oktober 2026. Keadaan pemulihan mungkin berubah selepas itu.

The post %%post_url%% first appeared on Denaihati.

from Denaihati https://ift.tt/QUlxMNW
via Denaihati.com

Pusat Data Malaysia: 8,391 MW Elektrik Menjelang 2030

Setiap hari kita semakin biasa menggunakan teknologi kecerdasan buatan (AI). Nak cari maklumat, menulis artikel, menganalisis data ataupun membina bisnes digital, semuanya boleh dibuat melalui peranti di tangan.

Tetapi ada satu perkara yang jarang kita fikirkan. Di sebalik setiap permintaan kepada AI, ada pusat data, pelayan komputer, sistem penyejukan dan bekalan elektrik yang perlu beroperasi.

Sebab itu saya tertarik dengan laporan terbaru mengenai pusat data di Malaysia. Angkanya bukan kecil: permintaan elektrik puncak industri pusat data di Semenanjung Malaysia diunjurkan mencapai 8,391 megawatt (MW) menjelang 2030.

Berita ini bukan sekadar cerita teknologi. Ia juga cerita tentang masa depan tenaga, bekalan air, ekonomi dan bagaimana negara mengurus pembangunan AI dengan bijaksana.

Apa maksud unjuran 8,391 MW menjelang 2030?

Menurut laporan Bernama yang disiarkan Astro Awani pada 20 Oktober 2026, Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (PETRA) menjangkakan permintaan elektrik maksimum industri pusat data di Semenanjung Malaysia mencapai 8,391 MW menjelang 2030, berdasarkan perancangan bekalan elektrik semasa.

Daripada jumlah tersebut:

• Johor: 4,428 MW permintaan maksimum yang diunjurkan.
• Selangor: 1,481 MW permintaan maksimum yang diunjurkan.
• Keseluruhan Semenanjung: 8,391 MW permintaan maksimum yang diunjurkan.

Johor dan Selangor menjadi antara tumpuan utama pelaburan pusat data, justeru kedua-duanya memerlukan perancangan grid serta infrastruktur air yang rapi.

Namun ada satu perkara penting. 8,391 MW bukan jumlah elektrik yang sedang digunakan pada hari ini. MW mengukur kuasa atau kadar permintaan pada satu ketika, manakala penggunaan tenaga sepanjang tempoh masa biasanya dinyatakan dalam megawatt-jam (MWh) atau gigawatt-jam (GWh). Kita tidak boleh menyamakan kedua-duanya.

45 pusat data sudah beroperasi, apa yang kita tahu?

PETRA turut memaklumkan bahawa setakat Ogos 2026, sebanyak 45 pusat data telah siap dibina dan beroperasi di Semenanjung Malaysia, dengan kapasiti bekalan elektrik tersedia berjumlah 6,041 MW daripada grid nasional melalui Tenaga Nasional Berhad (TNB).

Angka 6,041 MW ini merujuk kepada kapasiti bekalan yang disediakan untuk menyokong operasi, bukannya bacaan penggunaan sebenar serentak oleh semua pusat data.

Perbezaan ini mungkin kelihatan teknikal, tetapi sangat penting. Kalau kita salah baca angkanya, kita mudah membuat kesimpulan bahawa bekalan elektrik negara sudah digunakan sepenuhnya untuk pusat data, sedangkan laporan itu tidak mengatakan demikian.

Kenapa pusat data perlukan elektrik dan air yang banyak?

Bayangkan ribuan pelayan komputer yang memproses maklumat tanpa henti. Setiap pelayan memerlukan tenaga. Apabila peralatan beroperasi, haba terhasil dan sistem penyejukan diperlukan untuk memastikan ia terus berfungsi dengan baik.

Sistem penyejukan tertentu turut menggunakan air, walaupun jumlahnya berbeza mengikut reka bentuk dan teknologi pusat data.

Dalam laporan yang sama, PETRA menyatakan unjuran permintaan air bagi pusat data di Johor dan Selangor sehingga 2030 ialah 389.04 juta liter sehari. Sementara itu, angka penggunaan air sebenar yang dilaporkan kepada Suruhanjaya Perkhidmatan Air Negara (SPAN) ketika itu ialah 63.90 juta liter sehari.

Angka pertama ialah unjuran masa depan bagi dua negeri, manakala angka kedua ialah penggunaan sebenar yang dilaporkan setakat tempoh semasa. Jadi, ia tidak wajar dianggap perbandingan terus yang menggambarkan pertumbuhan sebenar.

Bagi saya, persoalan terpenting ialah bagaimana kita membangunkan industri baharu tanpa menjejaskan keperluan asas penduduk dan sektor lain.

Adakah rakyat akan menanggung bil elektrik lebih mahal?

Soalan ini memang wajar ditanya, terutama apabila permintaan industri terhadap tenaga bertambah.

Tetapi laporan unjuran 8,391 MW tidak membuktikan bahawa bil elektrik isi rumah pasti meningkat. Tarif elektrik dipengaruhi pelbagai faktor, termasuk dasar penetapan tarif, kos penjanaan, pelaburan grid dan struktur pembayaran mengikut kategori pengguna.

Apa yang boleh kita simpulkan ialah permintaan besar memerlukan pelan tenaga yang lebih teliti dan pelaburan infrastruktur yang sesuai. Sama ada ia akhirnya mempengaruhi bil rakyat bergantung pada keputusan dasar dan kos sebenar, bukan angka unjuran semata-mata.

Malah, menurut laporan RTM pada 13 Oktober 2026, PETRA sedang meneliti jurang antara kapasiti yang dipohon oleh pengendali dan penggunaan sebenar supaya perancangan elektrik serta air dibuat dengan lebih tepat.

Malaysia untung apa daripada pertumbuhan pusat data?

Kehadiran pusat data boleh membantu menarik pelaburan, meningkatkan keperluan perkhidmatan kejuruteraan, keselamatan, penyelenggaraan serta menyokong ekosistem teknologi digital dan AI.

Namun, nilai pelaburan yang besar tidak semestinya secara automatik bermaksud peluang pekerjaan berkualiti yang banyak. Soalnya, berapa ramai tenaga mahir tempatan dapat dilatih? Berapa banyak kontrak dan perniagaan tempatan dapat mengambil bahagian? Bagaimana hasil ekonomi itu kembali memberi manfaat kepada masyarakat?

Selangor, misalnya, telah menyatakan bahawa projek pusat data perlu melalui penelitian kapasiti air dan elektrik. Dalam laporan Astro Awani pada 8 September 2026, kerajaan negeri turut menggalakkan kitar semula air dan penglibatan perusahaan kecil dan sederhana (PKS).

Ini pendekatan yang saya rasa penting. Pembangunan digital perlu dilihat bersama kemampuan infrastruktur dan peluang sebenar untuk rakyat, bukan hanya jumlah pelaburan yang diumumkan.

AI semakin pintar, kita juga perlu semakin bijak mengurus sumber

Dalam dunia bisnes digital, kita selalu bercakap tentang menggunakan AI untuk menjimatkan masa dan meningkatkan produktiviti. Saya sendiri melihat banyak manfaatnya apabila teknologi digunakan untuk menyelesaikan masalah.

Namun, kemajuan digital ada kos fizikalnya. Setiap pembangunan baharu perlu menimbang tenaga, air, kesan alam sekitar dan nilai tambah kepada ekonomi.

Kalau Malaysia mahu menjadi hab teknologi serantau, saya berharap kita bukan sekadar mempunyai lebih banyak bangunan pusat data, tetapi juga lebih ramai tenaga mahir, penyelesaian teknologi tempatan dan sistem tenaga yang semakin cekap.

Untuk bacaan berkaitan ekonomi negara, lihat juga artikel DenaiHati: Ekonomi Malaysia Makin Kukuh, Bagaimana Pula Poket Rakyat?

Soalan Lazim Tentang Pusat Data Malaysia

Berapa unjuran permintaan elektrik pusat data Malaysia pada 2030?

PETRA mengunjurkan permintaan elektrik puncak pusat data di Semenanjung Malaysia mencapai 8,391 MW menjelang 2030. Ini unjuran permintaan maksimum, bukan penggunaan semasa.

Negeri mana dijangka memerlukan paling banyak elektrik untuk pusat data?

Johor diunjur merekodkan permintaan maksimum sebanyak 4,428 MW, diikuti Selangor sebanyak 1,481 MW.

Berapa banyak pusat data yang sudah siap?

Menurut PETRA, 45 pusat data telah siap dibina dan beroperasi di Semenanjung Malaysia setakat Ogos 2026.

Adakah pusat data menyebabkan tarif elektrik rakyat naik?

Unjuran permintaan pusat data sahaja tidak cukup untuk membuktikan kenaikan tarif pengguna. Kesannya perlu dinilai berdasarkan kos sistem tenaga, struktur tarif dan dasar kerajaan.

Penutup

Alhamdulillah, Malaysia terus menerima perhatian sebagai lokasi pembangunan teknologi baharu. Angka 8,391 MW menunjukkan betapa besarnya persediaan yang diperlukan untuk memenuhi pertumbuhan industri ini.

Tetapi bagi saya, kejayaan sebenar bukan hanya apabila pusat data semakin banyak dibina. Kejayaan yang lebih bermakna ialah apabila teknologi berkembang, infrastruktur negara kekal mampan dan rakyat turut menikmati manfaatnya.

Teknologi sepatutnya membantu kehidupan manusia, bukan menjadikan keperluan asas semakin sukar dinikmati.

Apa pandangan awak? Adakah perkembangan pusat data dan AI ini peluang ekonomi besar untuk Malaysia, atau kita perlu lebih berhati-hati tentang penggunaan elektrik dan air?

Sumber Rujukan

• Astro Awani / Bernama, Pusat data diunjur guna maksimum elektrik sehingga 8,391 MW menjelang 2030 (20 Oktober 2026).
• Bernama, Data Centres’ Peak Electricity Demand Expected To Reach 8.39GW By 2030 (19 Oktober 2026).
• RTM, PETRA teliti keperluan sebenar elektrik, air bagi pusat data (13 Oktober 2026).
• Astro Awani / Bernama, Selangor pantau rapi bekalan air, elektrik susulan perkembangan pusat data (8 September 2026).

The post %%post_url%% first appeared on Denaihati.

from Denaihati https://ift.tt/p9eJg0M
via Denaihati.com

ECRL 98.16% Siap: Bila Boleh Naik Tren Disember 2026?

Bila sebenarnya rakyat Malaysia boleh mula naik ECRL? Selepas sekian lama kita mendengar perkembangan projek Laluan Rel Pantai Timur (ECRL), kini ada berita yang cukup menarik. Projek ini dilaporkan sudah mencapai 98.16% kemajuan, dan perkhidmatan penumpang bagi laluan Gombak ke Kota Bharu disasarkan bermula pada 12 Disember 2026.

Pada saya, ini bukan sekadar tentang sebuah tren baharu. Kalau semuanya berjalan seperti dirancang, perjalanan dari Lembah Klang ke Pantai Timur akan mempunyai satu lagi pilihan yang lebih mudah. Tetapi ada beberapa perkara penting yang kita perlu faham sebelum merancang perjalanan.

ECRL 98.16% Siap: Apa Status Terkini?

Menurut Ketua Pegawai Eksekutif Malaysia Rail Link Sdn Bhd (MRL), Datuk Seri Darwis Abdul Razak, kemajuan projek ECRL mencapai 98.16% berdasarkan perkembangan yang dilaporkan pada Oktober 2026. Ujian Penerimaan Tapak (Site Acceptance Test, SAT) serta Ujian Integrasi Sistem (System Integration Test, SIT) juga telah diselesaikan.

Sebelum ini, MRL melaporkan Fasa Satu yang menghubungkan Kota Bharu dengan Gombak mencapai tahap kemajuan sama setakat September 2026. Yang masih menjadi fokus utama sekarang ialah pengesahan kebolehpercayaan tren, keselamatan dan kesiapsiagaan operasi, bukannya kerja pembinaan semata-mata.

23 Oktober: Ujian Penting Sebelum Buka Kepada Penumpang

Ujian perjalanan tren telah bermula pada 25 Ogos 2026 dan mencatat perjalanan terkumpul melebihi 50,000 kilometer. Seterusnya, ujian Fault-Free Running (FFR) dijadual bermula pada 23 Oktober 2026, sebelum operasi percubaan sepanjang November.

Secara mudah, FFR ialah ujian bagi menilai sama ada tren dan sistem rel boleh berfungsi secara konsisten serta boleh dipercayai sebelum digunakan oleh penumpang. Ia bukan bermakna semua ujian telah pun lulus atau orang ramai sudah boleh membeli tiket untuk menaiki tren.

Perkara yang saya rasa penting: sasaran pembukaan awal tidak sepatutnya mengatasi keperluan keselamatan. Penumpang tentu mahu perjalanan yang cepat, tetapi keselamatan mesti menjadi keutamaan.

Bila ECRL Mula Beroperasi dan Tiket Dijual?

Berikut ialah jadual sasaran dan perancangan yang diumumkan, bukan jaminan tarikh muktamad:

Perkara	Tarikh / Status
Kemajuan pembinaan	98.16% dilaporkan pada Oktober 2026
Ujian Fault-Free Running (FFR)	Dijadual bermula 23 Oktober 2026
Operasi percubaan	Sepanjang November 2026
Jualan tiket rasmi	Disasarkan pertengahan November 2026
Operasi penumpang Gombak–Kota Bharu	Disasarkan 12 Disember 2026

Nota penting: Tarikh 12 Disember masih tertakluk kepada pematuhan keperluan keselamatan serta kelulusan pihak berkuasa berkaitan.

Berapa Lama Perjalanan Gombak ke Kota Bharu?

Tren Pemeriksaan Komprehensif ECRL sebelum ini merekodkan perjalanan tanpa henti sejauh kira-kira 519 kilometer dalam tempoh 3 jam 19 minit semasa ujian. Bagaimanapun, catatan itu bukan jadual perjalanan penumpang.

Bagi perkhidmatan Ekspres, perjalanan Gombak ke Kota Bharu dijangka sekitar empat jam, bergantung kepada jadual operasi akhir. Ekspres akan berhenti di stesen utama termasuk KotaSAS dan Kuala Terengganu.

Berapa Kerap Tren ECRL Akan Beroperasi?

Menurut pengumuman MRL pada 19 Oktober, perkhidmatan awal dirancang menawarkan:

• Isnin hingga Khamis: 12 perjalanan sehari, iaitu enam bagi setiap arah.
• Jumaat hingga Ahad: 16 perjalanan sehari, iaitu lapan bagi setiap arah.

Sekitar 10 set tren elektrik EMU dirancang digunakan pada peringkat permulaan, dengan kelajuan operasi sehingga 160 km/j. MRL turut menyasarkan kira-kira 1.4 juta penumpang sepanjang 2027. Ini ialah unjuran, bukan jumlah penumpang yang sudah dicapai.

Berapa Harga Tiket ECRL?

Untuk Kelas Ekonomi, tambang permulaan Transit dari Gombak ialah RM60 ke KotaSAS, RM95 ke Kuala Terengganu dan RM125 ke Kota Bharu. Tambang Ekspres Gombak ke Kota Bharu pula bermula RM147. Semua kadar ini menggunakan mekanisme harga dinamik, jadi harga akhir boleh berubah.

Saya sudah kongsikan pecahan lengkap kadar Transit, Ekspres dan diskaun untuk golongan tertentu dalam artikel terdahulu: Tambang ECRL 2026: Harga Tiket dan Diskaun Hingga 50%.

Apa Makna Pembukaan ECRL Kepada Rakyat?

Bayangkan mereka yang bekerja di Selangor tetapi mempunyai ibu bapa atau keluarga di Kelantan dan Terengganu. Selama ini, perjalanan balik kampung memerlukan perancangan yang teliti, terutamanya ketika cuti sekolah dan musim perayaan.

Kehadiran ECRL berpotensi menjadikan perjalanan lebih fleksibel. Namun, keberbaloiannya tetap bergantung kepada harga tiket sebenar, jadual, keselesaan, dan bagaimana penumpang bergerak dari rumah ke stesen serta dari stesen ke destinasi akhir.

Bagi saya, ukuran kejayaan ECRL bukan semata-mata bila tren pertama mula bergerak, tetapi sejauh mana perkhidmatan ini benar-benar memudahkan kehidupan rakyat.

Awak pula bagaimana? Kalau ECRL mula beroperasi pada Disember nanti, destinasi pertama yang awak nak pergi, KotaSAS, Kuala Terengganu atau Kota Bharu?

Soalan Lazim Mengenai ECRL

Adakah ECRL sudah beroperasi pada Oktober 2026?

Belum. Setakat pengumuman 19 Oktober 2026, perkhidmatan penumpang masih dalam persediaan dan ujian sebelum operasi komersial.

Adakah ECRL pasti dibuka 12 Disember 2026?

Belum pasti. Itu tarikh yang disasarkan, tertakluk kepada kelulusan keselamatan dan kawal selia.

Bila tiket ECRL boleh dibeli?

Jualan tiket disasarkan dibuka pada pertengahan November 2026. Semak pengumuman rasmi untuk pengesahan.

Rujukan

• Bernama (19 Oktober 2026): Gombak-Kota Bharu ECRL Tickets To Start At RM125, Sales Begin Mid-November.
• Sinar Harian (19 Oktober 2026): ECRL sasar 1.4 juta penumpang setahun mulai 2027.
• The Star (6 Oktober 2026): ECRL targets mid-December start for commercial operations.
• RTM (14 Ogos 2026): ECRL masuk fasa ujian tanpa gagal.
• Laman rasmi Malaysia Rail Link (MRL).

Maklumat disemak pada 20 Oktober 2026 berdasarkan laporan dan pengumuman terkini. Tarikh pelaksanaan serta jadual sebenar tertakluk pada pengesahan rasmi.

The post %%post_url%% first appeared on Denaihati.

from Denaihati https://ift.tt/ZgXOQLe
via Denaihati.com

How to Cook Brown Rice in a Donabe 玄米の炊き方 (土鍋)

Make perfectly plump and tender Japanese brown rice in a donabe with easy instructions for HARIO Gohangama and regular donabe pots.

READ: How to Cook Brown Rice in a Donabe 玄米の炊き方 (土鍋)

from Merah Hati Cintaku https://ift.tt/ZcBfhzv
via MerahHatiCintaku.blogspot.com